Ketoza dhe Dieta Ketogjenike
ÇFARË ËSHTË KETOSIA?
Në një gjendje normale, trupi juaj përdor glukozën e përftuar nga karbohidratet për të prodhuar energji. Kur karbohidratet zbërthehen, sheqeri i thjeshtë që rezulton mund të përdoret si një burim i përshtatshëm karburanti. Glukoza shtesë ruhet në mëlçi dhe muskuj si glikogjen dhe zbërthehet përmes një procesi të quajtur glikogjenolizë nëse nevojitet energji shtesë në mungesë të marrjes së karbohidrateve nga dieta.
Kufizimi i sasisë së karbohidrateve që hani bën që trupi juaj të djegë glikogjenin e ruajtur dhe të fillojë të përdorë yndyrën si karburant. Gjatë këtij procesi, prodhohen nënprodukte të quajtura trupa ketoni. Ju hyni në një gjendje ketoze kur këto ketone grumbullohen në një nivel të caktuar në gjakun tuaj. Trupi do të hyjë në ketoze vetëm nëse sheqeri në gjak bie aq poshtë sa të kërkojë karburant alternativ nga yndyra.
Ketoza nuk duhet të ngatërrohet me ketoacidozën, një ndërlikim i lidhur me diabetin. Në këtë situatë serioze, mungesa e insulinës shkakton një tepricë të ketoneve që mbushin qarkullimin e gjakut. Nëse nuk trajtohet, kjo gjendje mund të jetë fatale. Ketoza e shkaktuar nga dieta ka për qëllim të mbajë nivelet e ketoneve mjaftueshëm të ulëta për të shmangur një gjendje ketoacidoze.

Një vdekje ketogjenikeHISTORIA
Për të gjurmuar rrënjët e trendit të dietës keto, duhet të kthehemi deri në vitin 500 para Krishtit dhe në vëzhgimet e Hipokratit. Mjeku i hershëm vuri në dukje se agjërimi dukej se ndihmonte në kontrollin e simptomave që tani i shoqërojmë me epilepsinë. Megjithatë, mjekësisë moderne iu desh deri në vitin 1911 të kryente një studim zyrtar mbi mënyrën se si kufizimi kalorik ndikonte te pacientët epileptikë. Kur u zbulua se trajtimi ishte efektiv, mjekët filluan të përdorin agjërime për të ndihmuar në kontrollin e krizave.
Meqenëse nuk është e mundur të qëndrosh në agjërim përgjithmonë, duhej të gjendej një metodë tjetër për trajtimin e kësaj gjendjeje. Në vitin 1921, Stanley Cobb dhe WG Lennox zbuluan gjendjen themelore metabolike të shkaktuar nga agjërimi. Rreth të njëjtës kohë, një endokrinolog i quajtur Rollin Woodyatt kreu një rishikim të hulumtimeve në lidhje me diabetin dhe dietën dhe ishte në gjendje të përcaktonte me saktësi përbërësit e çliruar nga mëlçia gjatë një gjendjeje agjërimi. Të njëjtat përbërës prodhoheshin kur njerëzit konsumonin nivele të larta të yndyrës dietike, ndërsa kufizonin karbohidratet. Ky hulumtim e shtyu Dr. Russel Wilder të krijonte protokollin ketogjenik për trajtimin e epilepsisë.
Në vitin 1925, Dr. Mynie Peterman, një kolege e Wilder-it, zhvilloi një formulë ditore për dietën ketogjenike që përbëhej nga 10 deri në 15 gramë karbohidrate, 1 gram proteina për kilogram të peshës trupore dhe të gjitha kaloritë e mbetura nga yndyra. Kjo i lejoi trupit të hynte në një gjendje të ngjashme me urinë në të cilën yndyra digjej për energji, duke siguruar kalori të mjaftueshme për pacientët që të mbijetonin. Përdorime të tjera terapeutike të dietave ketogjenike janë ende duke u hetuar, duke përfshirë efektet e mundshme pozitive për sëmundjen e Alzheimerit, autizmin, diabetin dhe kancerin.
SI HYN TRUPI NË KETOSË?
Rritja e konsumit të yndyrës në nivele kaq të larta lë shumë pak "hapësirë lëvizëse" për konsumimin e makronutrientëve të tjerë, dhe karbohidratet janë më të kufizuara. Dieta moderne ketogjenike i mban karbohidratet nën 30 gramë në ditë. Çdo sasi më e lartë se kjo e pengon trupin të hyjë në ketozë.
Kur karbohidratet dietike janë kaq të ulëta, trupi fillon të metabolizojë yndyrën. Mund të kuptoni nëse nivelet e ketoneve në trupin tuaj janë mjaftueshëm të larta për të sinjalizuar një gjendje ketoze duke testuar një nga tre mënyrat:
- Matës gjaku
- Shirita urine
- Alkotest
Mbështetësit e dietës keto pretendojnë se analiza e gjakut është më e sakta nga të treja për shkak të llojeve të përbërjeve të ketonit që zbulon.
PËRFITIMET EDIETË KETOGJENIKE
1. Nxitja e humbjes së peshës: Dieta ketogjenike mund të zvogëlojë përmbajtjen e karbohidrateve në trup, të zbërthejë sheqerin e ruajtur në mëlçi dhe muskuj për të siguruar nxehtësi, dhe pasi sheqeri i ruajtur në trup të konsumohet, ai do të përdorë yndyrën për katabolizëm. Si rezultat, trupi formon një numër të madh trupash ketoni, dhe trupat ketonikë zëvendësojnë glukozën për t'i siguruar trupit nxehtësinë e nevojshme. Për shkak të mungesës së glukozës në trup, sekretimi i insulinës është i pamjaftueshëm, gjë që pengon më tej sintezën dhe metabolizmin e yndyrës, dhe për shkak se zbërthimi i yndyrës është shumë i shpejtë, indi dhjamor nuk mund të sintetizohet, duke zvogëluar kështu përmbajtjen e yndyrës dhe duke nxitur humbjen e peshës.
2. Parandalimi i krizave epileptike: nëpërmjet dietës ketogjenike mund të parandalohen krizat tek pacientët me epilepsi, të zvogëlohet frekuenca e tyre dhe të lehtësohen simptomat;
3. Nuk është e lehtë të kesh uri: dieta ketogjenike mund të shtypë oreksin e njerëzve, kryesisht sepse perimet në dietën ketogjenike përmbajnë fibra dietike, të cilat do të rrisin trupin e njeriut. Ngopja, mishi i pasur me proteina, qumështi, fasulet etj., gjithashtu luajnë një rol në vonesën e ngopjes.
VËMENDJE:MOS E PËRPIQNI KURRË DIETA KETO NËSE:
Ushqyerja me gji
Shtatzënë
Diabetik
Vuan nga sëmundja e fshikëzës së tëmthit
I prirur ndaj gurëve në veshka
Marrja e ilaçeve që mund të shkaktojnë hipoglicemi
Pamundësia për të tretur mirë yndyrën për shkak të një gjendjeje metabolike
Sistem Multi-Monitorimi i Glukozës në Gjakun, β-Ketonit në Gjakun dhe Acidit Urik në Gjakun:
Koha e postimit: 23 shtator 2022


